Buonanotte Italia


Γράφει ο Σωτήρης Ζιώμας

Αυτά που συμβαίνουν στην Ιταλία τις τελευταίες βδομάδες -για να μην πούμε τα τελευταία επτά χρόνια- μας κάνουν να αναρωτιόμαστε σοβαρά εάν υπάρχει κάποια άλλη χώρα στην Ευρώπη, πέρα από την Ελλάδα, που να βιώνει χειρότερες καταστάσεις σε επίπεδο οικονομικής επιτροπείας.

Στις 4 Μαρτίου, οι Ιταλοί ψήφισαν και τα αποτελέσματα ήταν ένα γερό χαστούκι για τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών. Το πολυσυλλεκτικό, λαϊκό (για άλλους λαϊκίστικο) και κατά βάση κεντρώο, Κίνημα Πέντε Αστέρων, «γκρέμισε» τον παραδοσιακό δικομματισμό και κατέλαβε την πρώτη θέση με ποσοστό 32,7%. Μέχρι να σχηματιστεί η όποια κυβέρνηση, χρειάστηκε να περάσουν πολλά μερόνυχτα διαρκούς δουλειάς, ώσπου τελικά, ο κύβος ερρίφθη. Οι «Πεντάστεροι» θα έρθουν σε συμφωνία με την τρίτη δύναμη της χώρας, την ακροδεξιά Λέγκα του Βορρά, και θα κάνουν τα αδύνατα δυνατά προκειμένου να υπάρξει μια κυβερνητική σταθερότητα με δημοκρατική νομιμοποίηση και όχι πρόσκαιρες λύσεις του ευρωιερατείου.

Όλα έδειχναν πως τα δύο αυτά κόμματα, με τον σαφή αντισυστημικό και ευρωσκεπτικιστικό τους τόνο, θα έκαναν το μεγάλο βήμα να βγάλουν την Ιταλία εκτός ευρωζώνης. Ο ιταλικός λαός με αυτό το σκεπτικό ψήφισε, δεδομένου ότι αθροιστικά, Πέντε Αστέρια και Λέγκα του Βορρά συγκεντρώνουν κάτι παραπάνω από 50%. Κάποια από τα βασικά σημεία στα οποία είχαν συμφωνήσει, βάσει ενός προσχεδίου κυβερνητικής συνεργασίας που είχε αποκαλύψει η ιταλική έκδοση της διαδικτυακής πύλης Huffington Post, ήταν η ενδεχόμενη έξοδος από το ευρώ, η άρση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας και το αίτημα προς την ΕΚΤ να διαγράψει 250 δισεκατομμύρια ευρώ από το δημόσιο χρέος της Ιταλίας, το οποίο υπερβαίνει τα 2,2 τρις ευρώ.

Και ενώ ήταν πλέον ολοφάνερο ότι η Ιταλία θα αποτελούσε την πρώτη χώρα που θα αποχωρούσε από τη ζώνη του ευρώ, ξαφνικά ήρθαν τα πάνω κάτω. Ίσως θα έλεγε κανείς πως το παράδειγμα αυτό ήταν το ιδανικότερο για να επιβεβαιώσει πως η Δεξιά δεν ήταν και δεν πρόκειται να γίνει ποτέ αντισυστημική.

Οι ηγεσίες των Πέντε Αστεριών και της Λέγκα απάντησαν πως πρόκειται για ένα σχέδιο ξεπερασμένο που δεν ισχύει πια αφού δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση η παραμονή της χώρας στο ευρώ. Η Ρωσία δε, χαρακτηρίζεται «οικονομικός και εμπορικός εταίρος» αλλά «κύριος σύμμαχος» της Ιταλίας παραμένουν οι ΗΠΑ. Το ασαφές -πλην εκρηκτικό- μείγμα της κυβερνητικής πρότασης ήταν «βόμβα» στα θεμέλια τόσο του ιταλικού όσο και του ευρωπαϊκού κατεστημένου. Δεν είχε υπάρξει ποτέ πιο πριν, ούτε από την Δεξιά του Μπερλουσκόνι ούτε από την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος του Ρέντσι, επίσημο κυβερνητικό έγγραφο που να μιλά για ρήξη με την ευρωζώνη και τους δημοσιονομικούς κανόνες της συνθήκης του Μάαστριχτ. Εκείνο μάλιστα που αποτέλεσε την «σπίθα» προκειμένου ο Πρόεδρος της ιταλικής Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλλα, να κινήσει αμέσως τις διαδικασίες για να μην φύγει η Ιταλία από το ευρώ, ήταν η επιλογή του ευρωσκεπτικιστή οικονομολόγου, Πάολο Σαβόνα, για το υπουργείο Οικονομικών.

Ο Ματαρέλλα είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:

Είχε προκύψει πλειοψηφία της Λέγκα και των Πέντε Αστέρων. Ευνόησα την προσπάθειά τους, περιμένοντας να ολοκληρώσουν το πρόγραμμά τους και να το εγκρίνουν τα μέλη των δύο κομμάτων, παρά το ότι ήξερα ότι θα υπήρχαν επικρίσεις.

Δέχθηκα πρόταση να ηγηθεί της κυβέρνησης ένας πρωθυπουργός (σ.σ.: τον Τζιουζέπε Κόντε), ο οποίος δεν είχε εκλεγεί στο κοινοβούλιο. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι παρεμπόδισα τη δημιουργία της κυβέρνησης. Συνόδευσα με μεγάλο πνεύμα συνεργασίας αυτή την προσπάθεια.

Είχα τονίσει στον εντολοδόχο πρωθυπουργό ότι θα έδειχνα ιδιαίτερη προσοχή για τις σχετικές επιλογές των επικεφαλής κάποιων υπουργείων [...] Έχω ένα ρόλο εγγυητή, ο οποίος δεν δέχεται επιβολές.

Δέχθηκα όλες τις προτάσεις, εκτός από εκείνη για τον υπουργό Οικονομικών. Πρόκειται για άμεσο μήνυμα που συνδέεται με την εμπιστοσύνη ή συναγερμό των χρηματοοικονομικών πρωταγωνιστών. Ζήτησα να το αναλάβει κύριος πολιτικός της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ο οποίος να μην στηρίζει τη γραμμή που θα μπορούσε να προκαλέσει την έξοδο της Ιταλίας από το ευρώ. Κάτι που διαφέρει από μια ισχυρή στάση υπέρ της αλλαγής προς το καλύτερο της κατάστασης στην Ε.Ε.

Έκανα ό,τι μπορούσα για να σχηματιστεί πολιτική κυβέρνηση, αλλά υπερασπίζομαι το Σύνταγμα. Η συμμετοχή στο ευρώ είναι βασική για τη χώρα και για την προοπτική των νέων μας. Αν κάποιος θέλει να το συζητήσει, χρειάζεται σαφής εμβάθυνση...

Και τώρα είναι που αρχίζουν να περιπλέκονται τα πράγματα. Παρά το ξεπούλημα των προσδοκιών του ιταλικού λαού από τις δύο δυνάμεις, Λέγκα και Πέντε Αστέρια επιμένουν -μέχρι στιγμής μόνο στα λόγια- πως δεν θα αφήσουν στην ουσία αυτό το πραξικόπημα να περάσει ανεπιστρεπτί και έτσι, από θύτες μετατράπηκαν αυτομάτως σε θύματα. Ο ανεξάρτητος υπηρεσιακός πρωθυπουργός Κόντε, που ήταν επιλογή κυρίως των Πέντε Αστέρων, παρέδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης με αποτέλεσμα ο Ματαρέλλα να αναθέσει την εντολή στον Κάρλο Κοταρέλλι, πρώην διευθυντή του ΔΝΤ και συμβούλου των κυβερνήσεων Λέττα και Ρέντσι, κάτι που σημαίνει πως μόνο τυχαία επιλογή δεν ήταν. Ο Κοτταρέλλι μάλιστα, είχε ετοιμάσει παλαιότερα και ως σύμβουλος, λίστα για περικοπές άχρηστων δημοσίων δαπανών!

Από 'κει και πέρα, ο επικεφαλής των Πέντε Αστέρων, Λουίτζι ντι Μάιο, δήλωσε πως θα ζητήσει να κατηγορηθεί ο Ματαρέλλα για εσχάτη προδοσία υποστηρίζοντας ότι «πρέπει να μας πουν ότι οι εκλογές είναι άχρηστες και ότι τις κυβερνήσεις τις ορίζουν οι οίκοι αξιολόγησης!». Βέβαια, για να γίνει αυτό, πρέπει να υπάρξει η απόλυτη πλειοψηφία βουλευτών και γερουσιαστών, κάτι που είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί. Πρόσφατα όμως, πάλι τα Πέντε Αστέρια διά του ντι Μάιο αναθεώρησαν λέγοντας πως «η διαδικασία για την καθαίρεση του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν είναι πια στο τραπέζι» ενώ σε λίγες ημέρες θα οργανώσουν μαζική κινητοποίηση στη Ρώμη, καλώντας τους πολίτες να βάλουν όλοι μια σημαία στα παράθυρά τους.

Από την πλευρά του, ο αρχηγός της Λέγκα, Ματτέο Σαλβίνι, είχε δηλώσει πως «με τα Πέντε Αστέρια εργάστηκε μέρα νύχτα για να γεννηθεί η κυβέρνηση, αλλά υπάρχει μια αρχή που είναι απαράβατη» και ότι «για την Ιταλία αποφασίζουν οι Ιταλοί, και όχι οι Γερμανοί, ή άλλες εθνικότητες» για να συμπληρώσει: «Όλα αυτά ισχύουν εάν υπάρχει Δημοκρατία, αλλά αν έχουμε μια αλυσίδα που δεν μας επιτρέπει να επιλέξουμε έναν υπουργό που δεν αρέσει στο Βερολίνο και στις ισχυρές εξουσίες, σημαίνει ότι είναι ο σωστός υπουργός».

Πλέον, μια νέα κυβέρνηση τεχνοκρατών τύπου Μόντι είναι στα σκαριά ώστε να ολοκληρώσει ό,τι έχει απομείνει έως ότου προκηρυχθούν νέες πρόωρες εκλογές. Όσο για τις δύο κυβερνητικές δυνάμεις, το τι συνέβη στην πορεία, είναι το προφανές. Απέναντι στο λαϊκό αίτημα, επικράτησαν οι πιέσεις του ιερατείου των Βρυξελλών.

Και μπορεί για κάποιους το παιχνίδι ακόμα να μην έχει χαθεί, ωστόσο όσες εκλογές και δημοψηφίσματα και να γίνουν, εάν η Ε.Ε. δεν συμφωνεί, τότε τα πάντα είναι δευτερευούσης σημασίας. Συνεπώς, buonanotte Italia...

Δεν υπάρχουν σχόλια