Φράνσις Φουκογιάμα: Από το «τέλος της ιστορίας» στη δικαίωση του Μαρξ


Ο αμερικανός ακαδημαϊκός, Φράνσις Φουκογιάμα, έγινε παγκοσμίως γνωστός το 1992 για το βιβλίο του «Το τέλος της Ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος», στο οποίο μιλούσε για τις μεγάλες ιστορικές αλλαγές του 1989-1991 μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Σήμερα, 26 χρόνια μετά, όχι μόνο παραδέχεται ότι είχαν δίκιο όσοι του άσκησαν κριτική τότε πως βιάστηκε να βγάλει συμπεράσματα για το «τέλος της Ιστορίας», αλλά φτάνει στο σημείο να δηλώνει πως ο Μαρξ δικαιώνεται!

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο βρετανικό περιοδικό «New Statesman» και τον George Eaton, απαντώντας στο ερώτημα περί πιθανής αναβίωσης της σοσιαλιστικής αριστεράς, ο Φουκογιάμα ανέφερε τα εξής:

«Εξαρτάται τι εννοεί κανείς όταν μιλά για σοσιαλισμό. Αν μιλάμε για την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, δεν νομίζω. Δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αν εννοείται όμως μία προσπάθεια αναδιανομής έτσι ώστε να πάψουν να υφίστανται οι μεγάλες ανισότητες, νομίζω ναι. Και να σας πω κάτι; Πρέπει να συμβεί! Η περίοδος που άρχισε με την εφαρμογή των ιδεών της Θάτσερ και του Ρήγκαν είχε τελικά καταστροφικές συνέπειες!».

Όμως, εκεί που ο Φουκογιάμα πραγματικά εκπλήσσει με την απάντησή του, είναι στην αποστροφή του λόγου του για τον Καρλ Μαρξ:

«Στην παρούσα φάση, ο Μαρξ μοιάζει να δικαιώνεται σε κάποια πράγματα. Είχε μιλήσει για κρίση υπερπαραγωγής αλλά και για ζήτηση που τελικά θα είναι ανεπαρκής. Αυτά συμβαίνουν. Όπως και η αποδυνάμωση των εργαζόμενων».

Πληροφορίες από: tvxs.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια